Pewnie na co dzień nie zastanawiacie się, jak ułożyć sztućce do obiadu, tylko sięgacie po widelec, nóż czy łyżkę i po prostu jecie. Wiedza o tym, jak poprawnie ułożyć sztućce najbardziej przydaje się, gdy organizujecie przyjęcie, podczas którego serwujecie większą ilość dań. Zastosowany układ ma bowiem znaczenie funkcjonalne i dekoracyjne. Dzisiaj podpowiemy Wam, jak ułożyć sztućce – przed, w trakcie i po posiłku.
Najważniejsze zasady układania sztućców i nakrywania do stołu
Lekcję, jak ułożyć sztućce na stole, zacznijmy od zasad ich doboru. Sztućce powinny być dopasowane do charakteru przyjęcia, liczby gości i rodzaju serwowanych posiłków. Powinny też być spójne - podobnie jak zastawa obiadowa. Uczty kilkudaniowe, np. kolacje wigilijne, będą wymagały nakrycia w wersji „rozszerzonej”. Na stole powinny znaleźć się wówczas różnego typu łyżki, noże i widelce, jednak maksymalnie po trzy sztuki danego rodzaju na osobę. Dobierając sztućce, weźcie pod uwagę dania, które zamierzacie podać – w szczególności, czy menu obejmuje steki, ryby lub owoce morza. Dla nich przeznaczone są inne sztućce. Zanim ułożycie sztućce na stole, dokładnie je umyjcie, przepłuczcie i wypolerujcie miękką szmatką. Widoczne zacieki ze zmywarki popsują cały efekt.
Układając talerze, najpierw wybierzcie te duże i płaskie, a na nich postawcie głębokie. Jeżeli serwujecie przystawkę, mniejszy talerzyk ułóżcie pod tym na zupę albo na talerz obiadowy. W tym drugim przypadku, gdy goście skończą jeść przystawkę, talerzyk wymienicie na talerz głęboki.
Zasady układania dotyczą także szkła. Ustawienie kieliszków komunikuje gościom, w jakiej kolejności podawane będą napoje oraz jakich potraw mogą się spodziewać. Szerszy kieliszek do czerwonego wina stanowi informację, że najpierw zaserwowane będzie danie mięsne. Wysoki i wąski kieliszek oznacza, że na stole pojawi się ryba lub owoce morza. Przez całą ucztę na stole pozostać powinna szklanka do wody.
Nakrywając okrągły stół rozkładany, pamiętajcie też, by dekoracje zostały ograniczone do minimum. Nie mogą one przeszkadzać w spożywaniu posiłków. Najlepiej wykorzystać wolną przestrzeń na środku blatu.
Jak ułożyć sztućce do serwowania dań?
Mając wiedzę o tym, jak ułożyć sztućce do kolacji czy obiadu, ułatwicie Waszym gościom spożywanie posiłków – nie będą musieli zastanawiać się, których sztućców i kiedy użyć. Wraz z kolejną podaną potrawą, po prostu sięgną po następne.
Standardowo widelec układa się po lewej stronie talerza. Powinien posiadać 4 zęby skierowane ku górze. Nóż i łyżkę do zupy należy położyć po stronie prawej, a sztućce deserowe nad talerzem w układzie łyżeczka nad widelczykiem. Noże powinno być zwrócone ostrzami w kierunku talerza. Gość sięga po sztućce od zewnątrz, czyli te, które mają zostać wykorzystane do konsumpcji pierwszego serwowanego dania muszą znajdować się najdalej od talerza.
Jeżeli daniem głównym będzie ryba, należy nóż i widelec zastąpić specjalnym kompletem sztućców do ryby – z trójzębnym widelcem i nożem o „łopatkowym” kształcie.
Zastanawiacie się, jak ułożyć sztućce po jednej stronie? Mamy złą wiadomość – zgodnie ze sztuką, nie jest to dopuszczalne. Sztućce zawsze powinny być rozłożone po obu stronach talerza.
A jak ułożyć sztućce na serwetce? Jeśli chcecie być wierni zasadom savoir-vivre’u, to nie ułożycie na serwetce sztućców. Serwetka pełni funkcję nie tylko dekoracyjną, ale również praktyczną. Musi być łatwo dostępna, żeby móc rozłożyć ją na kolanach. Układa się ją na talerzu lub z lewej strony zastawy, obok widelców - złożoną w trójkąt, wachlarz lub inną fantazyjną formę. Pamiętajcie, że raz podniesionych sztućców nie można z powrotem odłożyć na stół ani nawet oprzeć o talerz. Pomyślcie o konsternacji Waszych gości, którzy chcąc skorzystać z serwetki, musieli dotknąć wszystkich sztućców jednocześnie. W praktyce jednak często stosuje się tzw. kieszonki z serwetek – zwłaszcza podczas mniej oficjalnych przyjęć, składających się z niewielu dań. W Internecie można znaleźć wiele ciekawych pomysłów na to, jak ułożyć sztućce w kieszonce.
Sztućce w sąsiedztwie szkła — jak ułożyć sztućce z kieliszkami i szklankami?
Szklanki i kieliszki stawiacie po prawej stronie. Kieliszek na napój serwowany do dania głównego, np. na czerwone wino, powinien znajdować się nad czubkiem noża. Nieco niżej, na prawo od ww. kieliszka, ustawiacie kieliszek na napój podawany do przekąski. Miejsce na szklankę lub kieliszek do trzeciego napoju znajduje się powyżej pozostałych, lub na lewo od kieliszka do dania głównego.
Zasady savoir-vivre przy korzystaniu ze sztućców
Przede wszystkim należy korzystać ze sztućców przeznaczonych do konsumpcji poszczególnych potraw. Donoszenie nowych sztućców w trakcie przyjęcia jest postrzegane za nieeleganckie. Wszystko co potrzebne powinno znajdować się na stole.
Po drugie, na perfekcyjnie nakrytym stole nie może zabraknąć sztućców deserowych. Jak ułożyć sztućce tylko do deseru? Powinny znajdować się nad talerzem obiadowym – widelczyk pod łyżeczką. Trzonek widelczyka ma być skierowany w lewo, a łyżeczki w prawo. Sztućce te, po skończonym obiedzie i wymianie wszystkich talerzy na deserowe, przesuwa się w taki sposób, żeby zastawa kawowa znajdowała się po ich lewej stronie. Pamiętajcie, że łyżeczka deserowa służy wyłącznie do spożywania deseru, czyli podaje się ją do kremu czy budyniu. Wobec tego, jak ułożyć sztućce do kawy i ciasta? Łyżeczka do kawy zawsze powinna znajdować się na spodku. Ta nad talerzem, w komplecie z widelczykiem, służy do jedzenia deseru, nie do mieszania kawy czy herbaty. Jeżeli serwujecie ciasto, to nad talerzem układacie sam widelczyk.
Chcecie dodatkowo podać pieczywo z masełkiem? Zatem na stole powinien znaleźć się mały talerz i dodatkowy nóż – po lewej stronie zastawy. Te naczynia i sztućce zabiera się dopiero przed podaniem deseru.
Warto wiedzieć, że obecnie ryby nie je się już za pomocą dwóch widelców – należy użyć specjalnych sztućców. Ponadto zasady savoir-vivre’u nie dopuszczają krojenia nożem gotowanych ziemniaków. Kroić możecie tylko te pieczone. Zakaz krojenia dotyczy także sałaty.
Jak odkładać sztućce podczas posiłku?
Sposób odkładania sztućców to komunikat dla gospodarza, czy już skończyliście jeść, czy będziecie kontynuować spożywanie potrawy. Pamiętajcie, że raz wziętych do rąk sztućców nie odkłada się na obrus czy serwetkę ani nie opiera o krawędź talerza. Jak ułożyć sztućce, gdy jesteście w trakcie posiłku i chcecie np. napić się wody? Jeżeli potrzebujecie krótkiej przerwy, połóżcie sztućce na talerzu na godzinach 8 i 16 – tak, aby się z niego nie zsunęły. Bezpieczniej, żeby sztućce się nie stykały ani nie krzyżowały, bo może to zostać odebrane przez gospodarza lub kelnera jako prośba o dokładkę. Jeśli chcecie, żeby podano Wam kolejne danie, sztućce odłóżcie skrzyżowane na środku talerza. Jesteście w trakcie spożywania zupy i robicie chwilę przerwy? Łyżkę odłóżcie do talerza.
Jak odłożyć sztućce po posiłku i co oznacza dane ułożenie?
Zastanawiacie się, jak ułożyć sztućce po jedzeniu? Ułóżcie sztućce równolegle, blisko siebie - tak, aby trzonki wskazywały godzinę piątą. Oznacza to „dziękuję, skończyłem, można zabrać talerz”. Po zjedzeniu zupy, łyżkę odłóżcie na talerz znajdujący się pod talerzem głębokim.
Podsumowanie
Układanie sztućców nie jest skomplikowane, jednak wymaga znajomości kilku zasad savoir-vivre’u. Prawidłowo dobrane i ułożone sztućce to nie tylko kwestia estetyki, ale również poczucia komfortu uczestników imprezy. W trakcie posiłku i po jego zakończeniu, za pomocą układu sztućców goście mogą komunikować się z gospodarzami lub obsługą. Warto mieć w domu chociaż jeden większy zestaw eleganckich sztućców i jedną większą zastawę na specjalne okazje. Zarówno po zastawę, jak i sztućce zapraszamy do Salonów Agata.
